İç ve Dış Mekân Tasarımında Yapay Zekâ ve Geleneksel Görselleştirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Özet

Bu çalışma, peyzaj mimarlığı ve iç mimarlık disiplinleri arasında ortak bir bağ kurarak, yapay zekâ destekli görselleştirme tekniklerinin geleneksel görselleştirme yöntemlerine göre avantaj ve dezavantajlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, daha önce gerçekleştirilmiş bir peyzaj tasarımı ve bir iç mekân projesi seçilmiş; bu projeler hem geleneksel yöntemlerle (elle çizim, CAD, 3D render vb.) hem de yapay zekâ destekli görselleştirme araçları (örneğin Midjourney, DALL·E) aracılığıyla yeniden görselleştirilecektir. Bu görselleştirme araçları ankete katılacak gruplar tarafından en çok tercih edilen 5 uygulama ile sınırlandırılacaktır. Ortaya çıkan görseller; estetik değer, gerçekçilik, ölçek algısı ve malzeme ifadesi gibi kriterler üzerinden karşılaştırılacaktır. Bu görseller daha sonra üç farklı kullanıcı grubuna (uzman akademisyenler, özel sektör çalışanları ve tasarım eğitimi almış lisans öğrencileri) sunularak, araştırmada 5’li likert ölçeği yöntemi ile nitel ve nicel veriler toplanacaktır. Katılımcılardan alınan geri bildirimler doğrultusunda, yapay zekâ araçlarının tasarım sürecinde kullanım potansiyeli, algılanan değerleri ve sınırlılıkları tartışılacaktır. Bu çalışma ile, yapay zekâ destekli görselleştirme araçlarının tasarım sürecine etkilerinin disiplinler arası bir bakış açısıyla ortaya konulması hedeflenmektedir. Yapay zekâ araçları ile üretilen görsellerin estetik değer, gerçekçilik, ölçek algısı ve malzeme ifadesi gibi kriterler açısından ne derece başarılı olduğu; farklı kullanıcı gruplarının değerlendirmeleri doğrultusunda analiz edilerek, bu araçların güçlü yönleri ve sınırlılıkları tespit edilmeye çalışılacaktır. Ayrıca, geleneksel yöntemlerle üretilen görsellerle kıyaslama yapılarak, yapay zekâ araçlarının tasarım eğitiminde, profesyonel uygulamalarda ve yaratıcı süreçlerde nasıl bir tamamlayıcı rol üstlenebileceği konusunda fikir üretilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma sonunda, elde edilecek veriler doğrultusunda, yapay zekâ tabanlı görselleştirme araçlarının peyzaj mimarlığı ve iç mimarlık gibi tasarım disiplinlerinde nasıl daha verimli ve bilinçli kullanılabileceğine dair öneriler geliştirilmesi hedeflenmektedir.